2026-03-12 · 8 dk okuma
CBAM / SKDM nedir?
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), Avrupa Birliği’ne ithal edilen belirli ürünlerde gömülü sera gazı emisyonlarını fiyatlandırmayı amaçlayan sınırda karbon düzenlemesidir. Türkiye’de sıkça SKDM olarak da anılır. Amaç, AB içindeki karbon fiyatı ile ithalat arasındaki farkı dengelemek ve karbon kaçağını azaltmaktır.
Kimleri etkiler?
Öncelikli sektörlerde (örneğin çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen gibi alanlar) AB’ye ihracat yapan üreticiler ve ithalat zincirindeki aktörler süreci yakından takip etmelidir. Ürün kapsamı ve geçiş takvimi güncellenebildiği için portföyünüzün hangi kalemlerinin etkilendiğini netleştirmek ilk adımdır.
İşletmeleri neler bekliyor?
CBAM yalnızca “bir form doldurmak” değildir. Operasyonel olarak şu başlıklar öne çıkar:
- Ürün bazlı emisyon verisinin toplanması ve belgelenmesi
- Tedarikçi verisi, varsayımlar ve varsayılan değer riskinin yönetimi
- Raporlama takvimi, sorumluluklar ve iç onay süreçleri
- Maliyet etkisi: karbon fiyatı, veri toplama ve süreç maliyeti
Nasıl hazırlanmalı?
Sağlam hazırlık, kurumsal karbon envanteri ile ürün/sevkiyat verisini aynı disiplinde birleştirir. Sınırlar, emisyon faktörleri ve sorumlu ekipler net olmadan CBAM raporları hem operasyonel hem ticari risk üretir.
- Etkilenen ürün ve sevkiyat portföyünü haritalayın
- Kapsam 1-2 (ve gerektiğinde 3) verisini ürün seviyesine indirin
- Tedarikçi bilgilendirme ve veri talebi sürecini kurun
- Raporlama, kontrol ve arşivleme rutinini işletmeye yerleştirin
KITA nasıl destek olur?
KITA, CBAM hazırlığını karbon envanteri, veri disiplini ve süreç tasarımıyla birlikte ele alır. Amaç yalnızca geçici bir rapor üretmek değil; tekrarlanabilir, denetlenebilir ve maliyeti yönetilebilir bir uyum altyapısı kurmaktır.